Digitale detox; een weekend offline

Het is vrijdagavond 21.00 uur als ik het zijknopje van mijn telefoon indruk en kies voor de optie ‘uitschakelen’. Ik kan mij überhaupt niet herinneren wanneer de laatste keer is geweest dat ik zelf mijn telefoon uit zette. Hij gaat natuurlijk wel eens vaker uit, maar dat is dan omdat de batterij plotseling leeg is (nadat ik de melding twee keer heb genegeerd). Vervolgens ga ik dan direct geïrriteerd opzoek naar een oplader, in de hoop dat hij meteen weer aanspringt en niet ook nog eens 10 minuten nodig heeft om weer enigszins tot leven te komen. Maar vanavond niet. Ik leg hem op het kastje in slaapkamer en daar blijft hij, tot maandagochtend.

Waarom zonder?

De reden van dit experiment is simpel: ik spendeer meer tijd in de digitale wereld dan ik zou willen. Op Instagram vroeg ik mijn volgers hoeveel tijd zij dagelijks spenderen op hun telefoon. Gemiddeld 3 uur, meer dan een kwart van een werkdag. Sinds de iPhone update krijg ik (ongevraagd) een wekelijks pushbericht met daarin de statistieken van mijn telefoongebruik. Volgens de Big Brother in mijn broekzak spendeer ik gemiddeld *verstopt zich in een hoekje van schaamte* 4,5 uur per dag online. Ik gebruik hem als fototoestel, televisie, radio, notitieblok, gitaarstemmer, kledingwinkel en om de beste versie van andermans leven te bekijken op social media. Op Instagram gaf 70% van mijn volgers aan zijn telefoon minder te willen gebruiken en bijna hetzelfde percentage noemt zichzelf verslaafd. En ja, ook ik kan moeilijk zonder. Iedereen gebruikt zijn telefoon voornamelijk ter ontspanning, maar na telefoongebruik voelt nog niet eens de helft van mijn volgers zich ook echt meer ontspannen dan daarvoor. En ook dat herken ik. Vaak voel ik me eerder opgejaagd dan ontspannen na het bekijken van 26 Instagramstories, het verwijderen van 9 reclamemailtjes en het beantwoorden van 13 whatsappgroepen. Dus, tijd voor digitale detox!

Afkicken dan maar

Direct na het opbergen van mijn telefoon bemerk ik ingesleten patronen waarvan ik me niet eerder bewust was. Het voelt leeg. Geen muziek tijdens het inruimen van de vaatwasser, geen aflevering van een serie op de achtergrond tijdens het doen van de was en geen Facebookverhalen tijdens het tandenpoetsen. Ik realiseer me dat ik eigenlijk zelden één ding tegelijk doe. Bijna altijd is er via mijn telefoon wel enige vorm van afleiding in de buurt en ik hoef in de verte maar een trilsignaal te horen om direct mijn concentratie te verliezen. En omdat ik zo gewend ben geraakt aan die afleiding ben ik tijdens het tandenpoetsen onrustig was aan het verzamelen en sta ik tijdens het inruimen van de vaatwasser mijn nagels te lakken. Eenmaal in bed lig ik een beetje verloren naar het plafond te staren, want nog even de socials checken voor het slapengaan is er nu niet bij. En ergens voelt het alsof ik dat momentje even nodig heb om de overgang te kunnen maken van dag naar de nacht. Dus in plaats van mijn telefoon, besluit ik een tijdschrift te pakken. Na het lezen van twee artikelen voel ik dat ik moe ben. Grappig, want dat gevoel heb ik niet snel wanneer ik met mijn telefoon in bed lig. Dan is het eerder mijn verstand die tot mij spreekt dat ik nu toch echt zou moeten gaan slapen. Ik leg mijn tijdschrift weg en besluit naar mijn gevoel te luisteren; welterusten.

Vakantiegevoel

Zaterdagochtend. Ik word uitgerust wakker en direct komt het besef dat de eerste hele dag zonder telefoon is begonnen. Het voelt niet vervelend of onrustig, ik heb er zelfs best zin in. Samen met mijn man en dochter ga ik naar beneden. We ontbijten, rommelen wat in huis, drinken thee en kletsen over de plannen voor het weekend. En dat alles zonder afleiding van mijn digitale vriend. Het voelt alsof ik niets hoef. Alsof ik met volledige aandacht kan zijn bij mijn gezin, zonder dat er ergens anders ook nog iets van mij verwacht wordt. Na het ontbijt spring ik onder de douche. Ik zie een voorzichtig zonnetje door het badkamerraam naar binnen schijnen en in gedachten hoor ik het nummer ‘Follow the sun’. Fluitend stap ik onder de douche vandaan, wat een ontspannen begin van deze dag. En eerlijk gezegd voelt het zelfs een beetje als vakantie!

Het weekend is gevuld met leuke dingen. Een bezoekje aan de overgrootouders van Soof, een wandeling met z’n drieën en een rondje over de markt. Mijn zus en zwager komen eten en we hebben een gezellige lunch met vrienden in de planning. En nu ik zelf offline ben, valt het mij pas echt op hoe het veelvuldig telefoongebruik is geïntegreerd in onze maatschappij. In de rij voor de kassa staat letterlijk iedereen naar beneden te staren en ook tijdens gesprekken met vrienden of familie wordt de telefoon ongemerkt tevoorschijn gehaald. Op mijn Instagrampoll gaf maarliefst 86% aan zich regelmatig te ergeren aan het telefoongebruik van anderen. En ook ik bemerk irritatie wanneer ik mijn vraag twee keer moet herhalen omdat manlief in gedachten verzonken een YouTubefilmpje bekijkt tijdens ons gesprek. Vreemd toch eigenlijk? Dat we ons bijna allemaal ergeren aan het telefoongebruik van anderen en tegelijkertijd hier zelf net zo schuldig aan zijn. Zouden we niet gewoon veel betere gesprekken en fijner contact hebben juist zónder die afleiding en drang naar nog meer prikkels en informatie?

Back to basic

Inmiddels ben ik al helemaal gewend aan mijn offline bestaan, maar toch zijn er een aantal hardnekkige patronen die de kop op blijven steken. Telkens als we van huis vertrekken voelt het alsof ik iets vergeet en na iedere maaltijd ben ik onbewust opzoek naar mijn telefoon voor een Facebook-Instagrampauze. Gelukkig weet ik op deze momenten de behoefte aan mijn telefoon al snel los te laten en voelt dat dan ook weer meteen bevrijdend. En als ik dan toch behoefte heb aan wat amusement of leesvoer; dan lees ik even de krant of een tijdschrift. Zoals hier, tijdens een bezoek aan een van onze favoriete lunchrooms.

Het is zondagmiddag als ik me realiseer dat ik mijn telefoon helemaal niet meer mis. Voorafgaand aan dit experiment dacht ik mij ontzettend te gaan vervelen of juist een gevoel van onrust te gaan ervaren, maar het tegenovergestelde is gebeurd. Ik ervaar rust, meer ruimte voor gedachtes en creatieve ideeën. Want waar ik voorheen ieder moment van verveling zou opvullen met mijn telefoon, word mijn geest nu vrijgelaten om af te dwalen en te fantaseren. Iets waar ik normaliter dus bijna niet aan toe kom zorgt nu meteen voor het ontstaan van nieuwe inzichten en ideeën. Ik heb ruimte om te filosoferen, na te denken en te voelen zonder enige vorm van afleiding. En dat maakt dit weekend zonder twijfel een van de meest ontspannende weekenden ooit.

Zondagavond kom ik op het punt dat ik op begin te zien tegen morgen; het moment dat ik weer toe zal treden tot de digitale wereld. En natuurlijk heeft het ook voordelen; mijn favoriete muziek weer kunnen luisteren, weer kunnen fotograferen en schrijven. Deze dingen zijn eigenlijk het enige dat ik écht heb gemist deze dagen. De rest is enkel opvulling, tijdverdrijf, noodzakelijk of afleiding. En daarmee zeg ik niet dat dit verkeerd is. Het kan zelfs heel ontspannend werken of nuttig zijn, zolang je maar geen slaaf wordt van het gevoel niets te willen missen, ofwel lijdt aan FOMO (fear of missing out). Nee, dit weekend werd FOMO voor mij JOMO.

En zo kom ik tot de conclusie dat het offline bestaan mij eigenlijk heel goed bevalt en ik hoe dan ook nooit meer terug wil naar die 4,5 uur per dag online. Ik neem mij voor vaste momenten van telefoongebruik in te bouwen en eens per maand een offline weekend in te plannen. Want uiteindelijk is de digitale wereld gewoonweg niet de wereld waarin we leven en leidt het enkel af van het werkelijk zijn in het hier en nu. Ja, dan kies ik toch echt liever voor een leuk gesprek, een moment van verveling of het lezen van een goed boek. Heel gezond, die rust en eenvoud. En op die manier vier ik gewoon stiekem iedere dag een piepklein beetje vakantie!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s